Pediatrik Hastalarda Ekstübasyon öncesi Deksmedetomidin Uygulamasının Derlenme Ajitasyonuna Etkisi: Retrospektif Çalışma

ÖZ
Amaç: Bu retrospektif çalışmanın amacı, genel anestezi altında elektif kulak burun boğaz veya oftalmolojik cerrahi geçiren 2-12 yaş arası pediatrik hastalarda, ekstübasyon öncesi uygulanan deksmedetomidinin derlenme ajitasyonu (DA) ve postoperatif ağrı üzerine etkilerini değerlendirmektir.
Yöntem: Ocak 2024-Ocak 2026 tarihleri arasında İzmir Şehir Hastanesi’nde cerrahi uygulanan toplam 139 pediatrik hasta retrospektif olarak analiz edildi. Ekstübasyon öncesi deksmedetomidin uygulanan hastalar Grup 1 (n = 75), uygulanmayan hastalar ise Grup 2 (n = 64) olarak sınıflandırıldı. Derlenme ajitasyonu Pediatrik Anestezi Derlenme Deliryumu (PAED) ölçeği ile, postoperatif ağrı ise Yüz, Bacaklar, Aktivite, Ağlama, Teselli Edilebilirlik (FLACC) ölçeği kullanılarak postanestezi bakım ünitesinde (PACU) 0., 5., 15. ve 30. dakikalarda değerlendirildi.
Bulgular: Derlenme ajitasyonu insidansı Grup 1’de Grup 2’ye kıyasla anlamlı derecede daha düşük bulundu (%36, %56,3; p = 0,017). PAED skorları tüm değerlendirme zamanlarında deksmedetomidin grubunda anlamlı olarak daha düşüktü (p < 0,001). FLACC ağrı skorları 0., 5. ve 30. dakikalarda ve ek analjezik gereksinimi (%17,3, %35,9) Grup 1’de anlamlı derecede daha düşük saptandı (p < 0,05). Ekstübasyon süresi deksmedetomidin grubunda anlamlı olarak daha uzun olmasına rağmen (7,09 ± 1,61 dk, 5,45 ± 1,75 dk; p < 0,001), PACU kalış süresi açısından gruplar arasında anlamlı fark izlenmedi (p = 0,567).
Sonuç: Ekstübasyon öncesi uygulanan deksmedetomidin pediatrik hastalarda ekstübasyon süresini hafif uzatmakla birlikte, DA ve postoperatif ağrıyı etkin şekilde azaltmakta; PACU kalış süresini uzatmadan daha kaliteli bir derlenme sağlayabileceğini düşündürmektedir.

Anahtar Kelimeler: Pediatrik anesteziyoloji, derlenme deliryumu, deksmedetomidin, ajitasyon

Effect of Pre-Extubation Dexmedetomidine Administration on Emergence Agitation in Pediatric Patients: A Retrospective Study

Objective: This retrospective study aimed to evaluate the effects of dexmedetomidine administered before extubation on emergence agitation (EA) and postoperative pain in pediatric patients aged 2-12 years undergoing elective otorhinolaryngologic or ophthalmologic surgery under general anesthesia.
Method: A total of 139 pediatric patients who underwent surgery at İzmir City Hospital between January 2024 and January 2026 were retrospectively analyzed. Patients who received dexmedetomidine before extubation were assigned to Group 1 (n = 75), while those who did not receive dexmedetomidine were assigned to Group 2 (n = 64). Emergence agitation was assessed using the Pediatric Anesthesia Emergence Delirium (PAED) scale, and postoperative pain was evaluated using the Face, Legs, Activity, Cry, Consolability (FLACC) scale at 0, 5, 15, and 30 minutes in the post-anesthesia care unit (PACU).
Results: The incidence of EA was significantly lower in Group 1 compared with Group 2 (36% vs. 56.3%, p = 0.017). The PAED scores were significantly lower in the dexmedetomidine group at all assessment time points (p < 0.001). The FLACC pain scores at 0, 5, and 30 minutes, as well as the requirement for additional analgesics (17.3% vs. 35.9%), were significantly lower in Group 1 (p < 0.05). Although extubation time was significantly longer in the dexmedetomidine group (7.09 ± 1.61 min vs. 5.45 ± 1.75 min; p < 0.001), no significant difference was observed in PACU length of stay between the groups (p = 0.567).
Conclusion: Dexmedetomidine administered prior to extubation may alleviate EA and postoperative pain in pediatric patients; despite a marginal increase in extubation time, it may facilitate a superior quality of recovery without prolonging the PACU stay.

Keywords: Pediatric anesthesiology, emergence delirium, dexmedetomidine, agitation