Türkiye’de Yoğun Bakım Uzmanları ve Asistanlarında Tükenmişlik Düzeyleri: Kesitsel Bir Çalışma

Amaç: Bu çalışma Türkiye’de yoğun bakım yan dal eğitimi alan hekimler arasındaki tükenmişlik sendromu oranını, etkileyen faktörleri ve çözüm seçeneklerinin tespiti için tasarlandı.
Yöntem: Alınan etik onay ardından anket yoğun bakım eğitimi alan hekimlere online olarak ulaşıma açıldı ve cevaplamaları sağlandı. Anket demografik bilgiler, yaşam tarzı, çalışma koşulları ve memnuniyet durumlarını içeren bölümlerden oluşmuştur. Anket cevapları üzerinden Maslach tükenmişlik ölçeği ile tükenmişlik düzeyleri ve ilişkili faktörler analiz edildi.
Bulgular: Çalışmaya yoğun bakım yan dal eğitimi alan 69 hekim (22’si asistan) katıldı. Anadal uzmanlıkları %68,1 anesteziyoloji ve reanimasyon, %11,6 iç hastalıkları, %8,7 göğüs hastalıkları ve %11,6 acil tıp alanı olarak dağılım gösterdi. Anadal uzmanlığı sırasında tükenmişlik yaşadığını belirtenlerin oranı %47,8’dir. %73,9’u yan dal eğitimini isteyerek tercih ettiğini belirtse de yan dal eğitimi ile katılımcıların yarısından fazlasında yüksek duygusal tükenme %58 ve yüksek duyarsızlaşma %59,4 saptanırken, kişisel başarı algısının düşük olduğu bireylerin oranı %58 olarak bulunmuştur. Katılımcıların % 42’si yüksek tükenmişlik düzeyinde sınıflandırılırken, Maslach Tükenmişlik Ölçeği alt boyutları dikkate alındığında örneklemin yaklaşık %58-59’unun en az bir alt boyutta yüksek risk taşıdığı ve tükenmişlik açısından risk altında olduğu görülmüştür. Anadal ayrımı olmaksızın yan dal eğitimi alan hekimler arasında haftalık 80 saat üzerinde çalışanların duygusal tükenme oranı anlamlı oranda yüksek sonuçlandı (p=0,023).
Sonuç: Tükenmişlik sendromu yoğun bakım eğitimi alan hekimler arasında yaygındır ve önemli bir sorundur. Tükenmişlik sendromunu azaltmak ve önlemek için çalışma saatlerinin düzenlenmesi gerekmektedir. Yoğun bakım alanında özelleşen hekimlerin tükenmişliklerinin önlenmesi yoğun bakımlarda hasta bakım standartlarının iyileştirilmesi için gereklidir.

Anahtar Kelimeler: Yoğun bakım uzmanlık eğitimi, tükenmişlik sendromu, hekimler, Türkiye

Burnout Levels Among Intensive Care Specialists and Residents in Türkiye: A Cross-Sectional Study

Objective: This study aimed to determine the prevalence of burnout syndrome among physicians undergoing intensive care specialty training in Türkiye, identify contributing factors, and explore potential solutions.
Method: After obtaining ethical approval, an online questionnaire was made available to physicians undergoing intensive care specialty training. The survey included sections on demographic characteristics, lifestyle habits, working conditions, and job satisfaction. Burnout levels and associated factors were assessed using the Maslach Burnout Inventory.
Results: A total of 69 physicians in intensive care specialty training participated in the study, including 22 residents. Primary specialties were distributed as follows: anesthesiology and reanimation (68.1%), internal medicine (11.6%), pulmonology (8.7%), and emergency medicine (11.6%). During their primary specialty training, 47.8% of participants reported experiencing burnout. Although 73.9% of the participants stated that they had voluntarily chosen intensive care specialty training, high levels of emotional exhaustion (58.0%) and depersonalization (59.4%) were observed in more than half of the participants, while 58.0% demonstrated low personal accomplishment. Overall, 42.0% of participants were classified as having a high level of burnout. When the Maslach Burnout Inventory subscales were considered, approximately 58-59% of the sample was found to be at high risk in at least one subscale, indicating a substantial risk of burnout. Regardless of primary specialty, physicians receiving intensive care specialty training who worked more than 80 hours per week had significantly higher levels of emotional exhaustion (p = 0.023).
Conclusion: Burnout syndrome is common among physicians in intensive care specialty training and constitutes a significant problem. Regulation of working hours is necessary to reduce and prevent burnout. Preventing burnout among physicians specializing in intensive care is essential to improve patient care standards in intensive care units.

Keywords: Intensive care specialty training, burnout syndrome, physicians, Türkiye